Please ensure Javascript is enabled for purposes of website accessibility
O systemie
Artykuł

Zmiany w polskiej szkole – nowa perspektywa?

dr Jędrzej Witkowski

Rok 2020 był dla nas jako społeczeństwa i dla systemu edukacji trudnym sprawdzianem. Wydaje nam się, że już dawno nie dowiedzieliśmy się o szkole tak wiele w tak krótkim czasie. Ale czy na pewno? Rozmowy z setkami dyrektorów, dyrektorek i tysiącami nauczyciel i nauczycielek pokazują nam, że – choć zmieniły się praktyki – mechanizmy pozostały bez zmian.

Rok 2020 był dla nas jako społeczeństwa i dla systemu edukacji trudnym sprawdzianem. Wydaje nam się, że już dawno nie dowiedzieliśmy się o szkole tak wiele w tak krótkim czasie. Ale czy na pewno? Czy to, czego dowiedzieliśmy przez ostatni rok to na pewno nowe rzeczy? A może zobaczyliśmy po prostu z innej perspektywy to, co o dobrej edukacji wiedzieliśmy już od dawna? Czy więc wyzwania stojące przed zdalną i stacjonarną edukacją tak bardzo się różnią? Rozmowy z setkami dyrektorów, dyrektorek i tysiącami nauczyciel i nauczycielek pokazują nam, że – choć zmieniły się praktyki – mechanizmy pozostały bez zmian.

Epidemia koronawirusa odmieniła naszą szkolną codzienność. Przeniosła nas do wirtualnych klas i wymogła na nas sięgnięcie po narzędzia technologiczne, które w większości szkół wcześniej były raczej ozdobą niż narzędziem wykorzystywanym do codziennej pracy. W pierwszych tygodniach pracy w nowym formacie wydawało nam się, że zupełnie na nowo musimy nauczyć się szkoły. Z każdym kolejnym tygodniem  okazywało się, że choć zmieniło się wiele, to pewne mechanizmy nie uległy żadnym zmianom. Niezależnie od tego czy pracujemy stacjonarnie, czy zdalnie nadal utrudniają one zapewnianie wszystkim młodym ludziom wartościowych doświadczeń szkolnych i warunków do rozwoju.

Inne okoliczności, ale te same problemy

Rok 2020 i doświadczenie edukacji zdalnej dobitnie pokazały nam wszystkim jako społeczeństwu, to co już dawno sygnalizowali sami nauczyciele i dyrektorzy, badacze i eksperci mówiąc o edukacji stacjonarnej:

Dwie nastoletnie uczennice piszą sprawdzian.

Sprawdziło się to samo, co sprawdza się w stacjonarnej szkole

Doświadczenie uczenia w pandemii pokazało też na szczęście co w edukacji działa, kiedy i pod jakimi warunkami możemy nawet w tej niesprzyjającej sytuacji budować dla naszych uczennic i uczniów środowisko sprzyjające ich codziennemu rozwojowi. Ostatnie miesiące pomogły nam utwierdzić się w przekonaniu, że:

Stała zmiana jest możliwa?

Wszystkie te strategie uczenia i podejścia przynosiły doskonałe efekty w edukacji stacjonarnej a jednocześnie sprawdzają się w uczeniu zdalnym. Oczywiście ich zastosowanie teraz wymaga innych metod i technik pracy, często jest też znacznie trudniejsze. Ich wdrożenie i związana z nim zmiana są jednak możliwe, jeśli jako dorośli odpowiedzialni za system edukacji nie odpuścimy troski o młodych ludzi, zawalczymy o poczucie sensu naszej pracy i własne sprawstwo i zaufamy sobie nawzajem.

Jako Centrum Edukacji Obywatelskiej w tym trudnym okresie towarzyszymy szkołom i pomagamy wprowadzać do codziennej praktyki te właśnie strategie uczenia i koncepcje pracy szkoły. Ostatni rok również dla nas stanowił wyzwanie, ale kierowani wspomnianą troska o młodych ludzi i potrzebą sprawczego działania, wsparliśmy pracę kilkudziesięciu tysięcy nauczycieli, nauczycielek i kilkunastu tysięcy szkół. Było to możliwe, dzięki stałemu dialogowi z nauczycielami, nauczycielkami oraz dyrektorami i dyrektorkami oraz zaangażowaniu naszego zespołu.

Takie doświadczenie własnej sprawczości dzielimy z setkami, jeśli nie tysiącami szkół, które poradziły sobie w zmienionej sytuacji. Nie straciły z oczu uczniów i uczennic, zadbały o swoich nauczycieli i nauczycielki, wzmocniły relacje wewnątrz grona pedagogicznego, pomiędzy uczniami i uczennicami oraz relacje z rodzicami. To doświadczenie sprawczości pokazuje nam wszystkim, że w edukacji możliwa jest zmiana i że ta zmiana wydarzy się oddolnie – rozpocznie się od nauczycielek i nauczycieli – profesjonalistów, dyrektorek i dyrektorów – pasjonatów i tych wszystkich, którzy szkole kibicują i ją wspierają.

dr Jędrzej Witkowski

zajmuje się m.in. strategiami tego, jak oddolnie wprowadzać zmiany w szkołach, rozwijaniem kompetencji przyszłości oraz edukacją obywatelską i edukacją o polityce. Więcej 

Podobne wpisy, które mogą Cię
zainteresować

Do jakiej szkoły będą chodzić nasze dzieci? Scenariusze przyszłości edukacji do roku 2040

dr Jędrzej Witkowski
Czytaj więcej
Szkolna klasa. Siedzący w ławce chłopiec odwraca się i uśmiecha. Na drugim planie chłopiec i dziewczynka piszą na tablicy.

Uczniowie uchodźczy w polskim systemie edukacji. Co mówią nowe dane?

Paulina Chrostowska
Czytaj więcej
Dziewczynka odrabia pracę domową przy biurku. Na biurku leży stos książek i zeszytów. Dziewczynka trzyma się za głowę obiema rękoma.

Przede wszystkim nie szkodzić, czyli rzecz o pracy domowej

Małgorzata Ostrowska
Czytaj więcej

 

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingowych rozumianych jako otrzymywanie newslettera oraz informacji o produktach i usługach edukacyjnych oferowanych przez CEO, poprzez przesyłanie informacji za pomocą poczty elektronicznej, na podany adres e-mail [zg. z ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (Dz. U z 2013 r., poz. 1422 ze zm.)]. Nasza polityka prywatności