Please ensure Javascript is enabled for purposes of website accessibility
O systemie
Raport

Uczniowie uchodźczy w polskim systemie edukacji. Co mówią nowe dane?

Paulina Chrostowska

W polskich szkołach uczy się ok. 185 tys. uczennic i uczniów z Ukrainy (w tym ok. 135 tys. z nich to uchodźcy wojenni). Kolejne 150 tys. znajduje się poza systemem. Teoretycznie uczą się online, w praktyce jednak nie wiemy, co się z nimi dzieje. Prezentujemy raport „Uczniowie uchodźczy z Ukrainy w polskim systemie edukacji”.

Pod koniec roku szkolnego 2021/22, czyli cztery miesiące po wybuchu wojny w Ukrainie, w Polsce przebywało przynajmniej 356 tys. dzieci i młodzieży w wieku szkolnym. W tamtym czasie jedynie 39% spośród nich zostało włączonych do polskiego systemu edukacji. Obecnie ten odsetek wzrósł do 47%. Wzrost ten nie jest jednak związany, jak mogłoby się wydawać, z ogólnym wzrostem zainteresowania edukacją w polskich szkołach. Liczba uczniów uchodźczych w szkołach podstawowych, liceach, technikach i szkołach branżowych I stopnia przez ostatnie półtora roku utrzymuje się na podobnym poziomie, oscylując między 134 tys., a 144 tys. Spada natomiast liczba zarejestrowanych w Polsce dzieci. Jest ich teraz 292 tys., czyli o 64 tys. mniej niż w czerwcu 2022 roku.

Rys. 1. Dzieci uchodźcze w wieku szkolnym i uczniowie uchodźczy w polskich szkołach od drugiego semestru roku szkolnego 2021/22

Pomimo tych zmian nadal ponad połowa młodych obywateli Ukrainy przebywających w Polsce znajduje się poza polskim systemem edukacji. Formalnie grupa ta realizuje obowiązek szkolny w ramach ukraińskiej edukacji zdalnej. Oznacza to, że dla wielu z nich może to być już czwarty rok nauki w systemie online, czyli z ograniczonym kontaktem ze środowiskiem rówieśniczym. Ponadto grupa ta ma mniejsze szanse na naukę języka polskiego oraz integrację ze swoimi polskimi rówieśnikami. Istnieje też realna obawa, że część z tych dzieci w ogóle wypadła z jakiegokolwiek systemu edukacji. Nadal jednak brak danych, które pozwoliłyby oszacować skalę tego zjawiska.

Rys. 2. Dzieci w wieku podstawówkowym i młodzież w wieku licealnym znajdująca się poza polskim systemem edukacji

Dzięki danym udostępnionym niedawno przez MEiN dziennikowi „Rzeczpospolita”, wiemy więcej o obecności w polskich szkołach ukraińskich uczniów-migrantów, czyli tych przybyłych przed 24 lutego 2022 r. W szkołach podstawowych, liceach, technikach i szkołach branżowych I stopnia jest ich ponad 50 tys. Razem z uczniami uchodźczymi daje to ponad 186 tys. młodych obywateli Ukrainy w polskich placówkach edukacyjnych. Gdyby wszystkie ukraińskie dzieci mieszkające w Polsce poszły do lokalnych szkół, potencjalnie mogłoby ich być 343 tys.

Podobnie jak w poprzednim roku szkolnym, rośnie obecność uczniów ukraińskich w polskich szkołach średnich. Jest ich o prawie 39% więcej niż pod koniec ubiegłego roku szkolnego i o ponad 78% więcej niż w pierwszych miesiącach po wybuchu wojny. Wzrost ten jest jednak spowodowany głównie pójściem do klas pierwszych dzieci, które w poprzednich latach ukończyły polską szkołę podstawową.

Rys. 3. Uczniowie uchodźczy w polskich szkołach od czerwca 2022 do października 2023 roku

Niestety, temu pozytywnemu zjawisku towarzyszy inne, bardziej niepokojące. Prawie 4,5 tys. uczniów ubiegłorocznych klas I, II i III nie kontynuowało nauki w kolejnej klasie. Biorąc pod uwagę, że liczba osób w tej grupie wiekowej (roczniki 2005, 2006 i 2007) zarejestrowanych w Polsce zwiększyła się z 66 tys. do 72 tys., można przypuszczać, że wyjazd z Polski nie jest głównym powodem dyskontynuacji nauki. Innymi możliwymi przyczynami mogą być brak promocji do kolejnej klasy i/lub porzucenie dalszej edukacji przy jednoczesnym pozostaniu w Polsce.

Polecamy też raport Centrum Edukacji Obywatelskiej z badania „Uczniowie uchodźczy w polskich szkołach” na temat tego, jak szkoły radzą sobie z integracją edukacyjną uczniów.

Komentarz dr. Jędrzeja Witkowskiego, prezesa Centrum Edukacji Obywatelskiej

Prezentowane dane powinny zaniepokoić wszystkich, którym na sercu leży zarówno stan polskiej edukacji, jak i dobro młodych uchodźców z Ukrainy, którzy w Polsce szukają schronienia przed wojną i lepszego życia. W polskich szkołach uczy się ok. 185 tys. uczennic i uczniów z Ukrainy (w tym ok. 135 tys. z nich to uchodźcy wojenni), kolejne 150 tys. osób jest poza systemem. Teoretycznie uczą się online, w praktyce jednak nie wiemy, co się z nimi dzieje.

Najważniejsze wnioski z raportu:

W naszym przekonaniu konieczne jest podjęcie skoordynowanych działań wspierających integrację edukacyjną. Muszą się na nią składać:

Paulina Chrostowska
Od ponad 9 lat związana z sektorem pozarządowym m.in. jako koordynatorka projektów edukacyjnych i fundraiserka. Ukończyła prawo oraz podyplomowe studia pomocy humanitarnej na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 2018-2019 pracowała jako wolontariuszka w osadzie dla uchodźców wewnętrznych w Gruzji.

Podobne wpisy, które mogą Cię
zainteresować

Kompetencje przyszłości. Propozycja katalogu do uwzględnienia w systemie kształcenia ogólnego

dr Jędrzej Witkowski
Czytaj więcej

Znaczenie kompetencji w nowej podstawie programowej

dr Jędrzej Witkowski
Czytaj więcej

Czynne prawo wyborcze od 16. roku życia. Za i przeciw

Czytaj więcej

Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 478

Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 478

Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 479

Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 479

Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 480

Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 480

Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 481

Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 481

Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 482

Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 482

Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 483

Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 483

Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 484

Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 484

Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 485

Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 485

Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 486

Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 486

Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 487

Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 487

Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/templates/shortcode.php on line 12

Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/templates/shortcode.php on line 18

Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/templates/shortcode.php on line 53

Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/templates/shortcode.php on line 60

 

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingowych rozumianych jako otrzymywanie newslettera oraz informacji o produktach i usługach edukacyjnych oferowanych przez CEO, poprzez przesyłanie informacji za pomocą poczty elektronicznej, na podany adres e-mail [zg. z ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (Dz. U z 2013 r., poz. 1422 ze zm.)]. Nasza polityka prywatności