Jak przygotować się do powrotu do edukacji stacjonarnej? (Cz. I)
Zespół CEO
W tej części artykułu pochylimy się nad rozwiązaniami, które pomogą nauczycielom i nauczycielkom przygotować się do współpracy z gronem pedagogicznym oraz zadbać o dobrostan uczniów i uczennic w pierwszych tygodniach po powrocie do szkół.
Przygotowanie się do powrotu do szkół i ponowne wprowadzenie uczniów i uczennic w świat edukacji stacjonarnej to niemałe wyzwanie dla nas wszystkich. W pierwszych dniach edukacji hybrydowej warto skorzystać z pomysłów, które sprawdziły w innych szkołach. Poniżej zebraliśmy propozycje, które pomogą w procesie przygotowań do spotkania z uczniami i uczennicami twarzą w twarz.
W tabeli poniżej znajdziecie wiele inspiracji. Wiemy, że nie wszystkie są realne do wprowadzenia w każdej szkole. Wspólnie zdecydujcie, które z nich są adekwatne do Waszej sytuacji, Waszych oczekiwań oraz potrzeb uczennic i uczniów. Nie ma jednej recepty na dobry powrót do „trochę innej” szkoły – korzystajcie więc z inspiracji dowolnie, rozmawiajcie o nich i decydujcie, co najlepiej sprawdzi się u Was. W tym procesie warto też zapytać o zdanie samych uczniów i uczennice!
W tej części artykułu pochylimy się nad rozwiązaniami, które pomogą nauczycielom i nauczycielkom przygotować się do współpracy z gronem pedagogicznym oraz zadbać o dobrostan uczniów i uczennic w pierwszych tygodniach po powrocie do szkół.
1. Przygotowanie nauczycieli i nauczycielek
Warto zadbać o ponowną integrację grona pedagogicznego i jego dobrostan oraz wsparcie kompetencyjne nauczycieli i nauczycielek w pierwszych tygodniach pracy.
W ramach przygotowań
Zorganizujcie spotkanie integracyjne grona pedagogicznego w niezobowiązującej atmosferze na świeżym powietrzu (np. grill na szkolnym boisku).
Przedyskutujcie, co jesteście skłonni zmienić w całej szkole w toku powrotu (np. rezygnacja z ocen w pierwszych dniach pracy z uczniami i uczennicami, praca metodą projektu, itd.). Zakomunikujcie to uczniom i uczennicom oraz ich rodzicom. Wspólnie przygotujcie się do tych zmian.
W gronie wychowawców klas i innych nauczycieli i nauczycielek wypracujcie plany pracy dla powracających do szkół uczniów i uczennic.
Na spotkaniu rady pedagogicznej wykonajcie ćwiczenie „Koło zamachowe dobrostanu / wypalenia” (ćwiczenie opisane jest w publikacji „Wychowanie to podstawa część 1”, str. 36 i następne).
Zastanówcie się, czy chcecie wprowadzić do pracy w szkole jakąś drobną zmianę (np. nowy szkolny rytuał lub nową metodę pracy), która symbolicznie pokaże nowe otwarcie i pomoże reintegrować wspólnotę szkolną.
Wprowadźcie w pokoju nauczycielskim jedną wyraźną zmianę, która ucieszy nauczycieli i nauczycielki i będzie symbolem powrotu do nowej szkoły (np. nowe kubki, kwiatki w oknie, obrazki lub zdjęcia na ścianie czy wygodny fotel).
Zadbajcie o współpracę nauczycieli i nauczycielek w grupach zadaniowych (np. pracujących wspólnie wychowawców lub nauczycieli przedmiotowych).
Wprowadźcie system wzajemnego wspierania się nauczycieli i nauczycielek w parze (wybranej przez samych zainteresowanych).
Wprowadźcie cotygodniowe, krótkie spotkania rady pedagogicznej (stacjonarnie lub online), by monitorować sytuację w szkole i wymieniać się informacjami.
Stwórzcie zasilaną wpisami nauczycieli i nauczycielek “tablicę ogłoszeń”: co się sprawdziło lub sprawdza, co zadziałało lub co działa w pierwszym tygodniu pracy.
Wprowadźcie wewnątrzszkolne superwizje dla nauczycieli i nauczycielek lub zorganizujcie tzw. grupy Balinta, prowadzone przez pedagogów lub psychologów szkolnych.
Ustalcie stałe godziny w tygodniu, podczas których dostępny dla wszystkich nauczycieli i nauczycielek będą dyrektor/ka i szkolny psycholog/żka lub pedagog/żka. Zadbajcie o zachęcenie kadry do dzielenia się trudnościami związanymi z powrotem do szkoły.
Wprowadźcie możliwość skorzystania przez tych nauczycieli i nauczycielki, którzy tego potrzebują, wsparcia specjalistów zewnętrznych (lub przynajmniej szkolnego psychologa/żki).
Ustalcie stałe godziny w tygodniu, podczas których dostępny dla wszystkich nauczycieli i nauczycielek będą dyrektor/ka i szkolny psycholog/żka lub pedagog/żka. Zadbajcie o zachęcenie kadry do dzielenia się trudnościami związanymi z powrotem do szkoły.
Stwórzcie na spotkaniach rady pedagogicznej przestrzeń na wzajemne podziękowania i gratulacje, by docenić to, co we współpracy udało się zrobić w edukacji zdalnej oraz doceniać sukcesy własne i innych osób z zespołu.
Zorganizujcie warsztat dla rady pedagogicznej „Jak reintegrować klasę po okresie pracy zdalnej”.
W czerwcu lub lipcu znajdźcie czas na spokojną, szczerą rozmowę o edukacji zdalnej i wnioskach z tego okresu. Nie poprzestawajcie na tym, że „daliśmy radę”. Postarajcie się wyciągnąć z tego doświadczenia wnioski, które pomogą Wam w pracy z uczniami i uczennicami (np. co się udało i dlaczego, co nie zadziałało i jak moglibyśmy to zrobić inaczej).
2. Zadbanie o dobrostan uczniów i uczennic
Uczniów i uczennice warto zapewnić, że powrót do stacjonarnej szkoły nie odbije się negatywnie na ich dobrostanie, a odzyskane poczucie bezpieczeństwa, przynależności i relacje rówieśnicze z czasem zaczną wspierać proces uczenia się.
W ramach przygotowań
Przed spotkaniem z uczniami i uczennicami zapytajcie ich (najlepiej anonimowo, np. przez menti.com lub ankietą online), czego obawiają się w obliczu powrotu, z czym wracają, czego potrzebują, by dobrze funkcjonować w szkole. Wnioski z ich odpowiedzi weźcie pod uwagę podczas planowania swoich działań.
Zaplanujcie pierwszy dzień (lub nawet 2-3 dni) pracy stacjonarnej jako dzień pracy z wychowawcą/czynią. Program pracy tego dnia możecie stworzyć wspólnie. Jeśli nie jest to możliwe, zacznijcie dzień od 1-2 lekcji z wychowawcą/czynią, podczas których sięgnięcie po ćwiczenia pozwalające ponownie nawiązać relacje w grupie rówieśniczej oraz ponownie ustalić klasowe normy (inspiracje znajdziecie w zestawie ćwiczeń „Włącz energię w grupie” oraz w naszych publikacjach „Narzędziownik wychowawcy klasy”, „Wychowanie to podstawa” lub na warsztacie „Jak reintegrować klasę po okresie nauczania zdalnego”).
Zaplanujcie min. 1 lekcję z psychologiem/ożką lub pedagogiem/żką szkolnym w pierwszym tygodniu stacjonarnej pracy.
Przygotujcie zajęcia odbudowujące poczucie sprawstwa uczniów i uczennic (np. jakie są moje mocne strony, czego się nauczyłem/am w czasie lockdownu, jak chciałbym/abym organizować teraz swoje chodzenie do szkoły, czego chciałbym/ałabym się dowiedzieć teraz w szkole).
Zaplanujcie zajęcia z uczniami i uczennicami poświęcone przede wszystkim ich dobrostanowi. Możecie przy tym skorzystać z przewodnika„Jak wspierać dobrostan uczniów i uczennic w szkole?” i ćwiczeń w nim zawartych.
Przygotujcie w szkole strefę relaksu lub strefę ciszy – dla wielu uczniów i uczennic dużym szokiem będzie hałas, od którego się odzwyczaili.
Wymyślcie kreatywny sposób na powitanie uczniów i uczennic w szkole (np. witanie ich codziennie w drzwiach, witanie przez radiowęzeł piosenką lub wierszem).
Rozważcie rezygnację z dzwonków w pierwszych tygodniach pracy – uczniowie i uczennice nie mieli dzwonków w domu i sami pilnowali czasu.
W pierwszych dniach lub tygodniach
Zacznijcie od wspólnego zrobienia czegoś miłego, niezwiązanego z lekcjami (no. spacer, pójście na lody, piknik itp.) Decyzję najlepiej podjąć wspólnie z uczniami i uczennicami.
Udostępnijcie uczniom i uczennicom informacje, gdzie mogą szukać pomocy, jeśli nie radzą sobie z nową sytuacją (np. telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111).
Zaproponujecie uczniom i uczennicom rozmowę o emocjach, które towarzyszą im w pierwszych dniach stacjonarnych zajęć. Warto zachęcić ich do odpowiedzi na pytania “Jak się czuję?”, “Z czym przychodzę po okresie edukacji zdalnej?”, “Czego potrzebuję, by dobrze funkcjonować w szkole?”. Możecie przy tym wykorzystać wskazówki i ćwiczenia w publikacji „Wychowanie to podstawa część 2”, str. 18-25.
Wykorzystajcie część czasu w pierwszym tygodniu pracy stacjonarnej na praktyczne zajęcie wykonywane na rzecz szkoły (np. uczniowie i uczennice przywracają szkole uczniowski charakter po długiej nieobecności).
Zorganizujcie przerwy na świeżym powietrzu (np. na szkolnym boisku).
Uwzględnijcie wnioski z obecnej sytuacji w pracach nad programem profilaktyczno-wychowawczym szkoły na kolejny rok.
Zaproponujcie udział w grach edukacyjnych, ćwiczeniach i zadaniach, które zbudują poczucie wspólnotowości i bycia częścią grupy, pozwolą poznać się na nowo, wspólnie rozwiązać jakiś problem. Możecie skorzystać z naszych inspiracji:
Poznanie swoich wychowanków jest podstawą budowania relacji z nimi. O tym, jak zbudować tę relację, pisze pedagożka szkolna Izabela Jaskółka-Turek w bezpłatnej publikacji „Narzędziownik wychowawcy klasy”. Przeczytaj fragment i poznaj pierwszy krok to zbudowania dobrej relacji z wychowankami.
Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 478
Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 478
Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 479
Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 479
Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 480
Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 480
Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 481
Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 481
Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 482
Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 482
Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 483
Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 483
Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 484
Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 484
Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 485
Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 485
Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 486
Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 486
Warning: Undefined array key "appearance" in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 487
Warning: Trying to access array offset on value of type null in /alt/home/webmaster.ceo3server/www/ceonew.ceo.org.pl/wp-content/plugins/freshmail-integration/src/Plugin/Newsletter/Freshmail.php on line 487