Rozwój szkoły i doskonalenie

Nowa wizja edukacji. Przyszłość uczenia (się)

W Centrum Edukacji Obywatelskiej przyglądamy się polskiej szkole z szerszej perspektywy, śledząc i upowszechniając głosy, które są próbą odpowiedzi na kryzys edukacji spowodowany pandemią koronawirusa. Temu też służy prezentowane właśnie polskie tłumaczenie opracowania „Nowa wizja edukacji. Przyszłość uczenia (się)”, przygotowane przez M. Fullana i J. Quinn, wybitnych praktyków i reformatorów systemów edukacyjnych we współpracy z Microsoft Education.  Autor i autorka opracowania, zastanawiają się, w jaki sposób szkoła po kryzysie wywołanym pandemią może zapewniać wszystkim uczniom warunki do rozwoju oraz wyposażać ich w umiejętności niezbędne do funkcjonowaniem w tak wieloznacznym i zmiennym świecie. 

 

Autorki i autorzy: Michael Fullan, Joanne Quinn, Max Drummy, Mag Gardner

 

Warszawa, czerwiec 2021

 

Szkoła ponownie czy szkoła od nowa? Jak wygląda powrót do stacjonarnej edukacji?

Zapraszamy do lektury opracowania „Szkoła ponownie czy szkoła od nowa? Jak wygląda powrót do stacjonarnej edukacji?”, w której prezentujemy wyniki badania przeprowadzonego wśród nauczycieli i uczniów w pierwszych dniach po powrocie do szkoły. Raport jest kolejnym z działań podejmowanych przez naszą fundację w odpowiedzi na kryzys edukacji spowodowany pandemią koronawirusa i stanowi nasz wkład w dyskusję o przyszłości polskiej szkoły.  

 

W kolejnych częściach raportu: 
●    wyjaśniamy, dlaczego moment powrotu do edukacji stacjonarnej identyfikujemy jako kluczowy dla polskiej edukacji w kolejnych latach (część I), 
●    prezentujemy wstępne wyniki badania, które pokazuje, jak uczniowie i nauczyciele doświadczają powrotu do szkół (część II),
●    zapraszamy do dyskusji o tym, jak powinna wyglądać szkoła przygotowująca młodych ludzi do życia w post-pandemicznej rzeczywistości – szkoła, do której warto wracać (część III).

 

Badanie, w którym wzięło udział prawie 4 000 uczennic i uczniów oraz ponad 1 600 nauczycielek i nauczycieli, pozwala na sformułowanie wielu ważnych stwierdzeń dotyczących obecnej sytuacji w szkołach. Najważniejsze wyzwania, które przed nimi stoją to:
- odbudowa motywacji i zaangażowania uczniów zniechęconych do powrotu do szkoły,
- praca nad wyrównywaniem większych niż dotychczas różnic w poziomie wiedzy pomiędzy uczniami,
- zapewnienie dostępności psychologów i pedagogów szkolnych oraz elementów wsparcia psychologicznego dla nauczycieli,
- odpowiedzenie na potrzeby grupy nastolatków, którzy docenili elastyczność edukacji zdalnej, a teraz sceptycznie patrzą na powrót do szkoły.

 

W raporcie formułujemy szereg rekomendacji skierowanych do nauczycielek i nauczycieli, dyrekcji szkół oraz władz oświatowych wszystkich szczebli. Mogą być one przydatne zarówno w ostatnich tygodniach pracy przed wakacjami, podczas przygotowywania się do nowego roku szkolnego oraz w długoterminowej perspektywie.

 

Jesteśmy w Centrum Edukacji Obywatelskiej przekonani, że to właśnie teraz decydujemy, czy wykorzystamy pandemiczny kryzys jako szansę i spróbujemy stworzyć szkołę pełniej odpowiadającą na potrzeby uczniów i nauczycieli oraz przygotowującą młodych ludzi do życia w postpandemicznej rzeczywistości. Zapraszamy do lektury raportu!

 

Autorki i autorzy: dr Jędrzej Witkowski (red.), Magdalena Fac-Skhirtladze, Michal Tragarz, Elżbieta Krawczyk, Sylwia Żmijewska-Kwiręg

 

Warszawa, czerwiec 2021 

 

 

 

Autorka raportu: Agnieszka Brzezińska

Raport powstał w ramach programu „Samorząd wspierający szkoły z pasją” realizowanego przez Centrum Edukacji Obywatelskiej.
Program współfinansowany jest przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i realizowany w ramach jednej z dwóch inicjatyw flagowych MEN, które ogłosiło rok szkolny 2011/2012 rokiem szkoły z pasją.

Data wydania: Warszawa 2011 rok

Publikacja przeznaczona dla członków wspólnot lokalnych, którzy chcą aktywnie uczestniczyć w tworzeniu polityki oświatowej w swojej miejscowości oraz zależy im, by ich szkoły otworzyły się na życie społeczności lokalnej. 

Zbiera ponad 10 lat doświadczeń programu POST (Polityka Oświatowa Samorządu Terytorialnego), w którym uczestniczyły gminy z całej Polski, tworząc wspólną koncepcję lokalnej oświaty.

Publikacja powstała w ramach programu „Samorząd wspierający szkoły z pasją” realizowanego przez CEO, współfinansowanego przez MEN. Powstała na podstawie materiałów udostępnionych przez wybrane jednostki samorządu terytorialnego biorące udział w programie. 

Na wielu inspirujących przykładach pokazuje, jak różne samorządy w Polsce pomagają i wspierają swoje szkoły i ciekawą edukację. Baza dobrych praktyk, która może wzmocnić lokalną kreatywność i poszerzyć obszary, w których młodzi członkowie społeczności lokalnych zdobywają wiedzę i umiejętności nie tylko w klasowej ławce, lecz także angażując się w rozmaite formy działania. Większość zbieranych przykładów to pomysły, które albo nie wymagają dodatkowych środków finansowych albo wymagają ich naprawdę niewiele w porównaniu do efektu.

Data wydania: Warszawa 2012

Publikacja, która pomaga rozwijać u uczniów umiejętność czytania ze zrozumieniem i odkrywania naukowego na różnych przedmiotach. Powstała na bazie doświadczeń nauczycieli, dyrektorów, uczniów, ekspertów i zespołu prowadzącego program Szkoła z Klasą 2.0. Znajdują się w niej ciekawe pomysły, cenne wskazówki i sprawdzone materiały dydaktyczne.

Data wydania: Warszawa 2014

Autorka: Marta Puciłowska

Praktyczny opis pięciu metod pracy, które w polskiej edukacji CEO propaguje od lat i które szczególnie sprawdziły się w Szkole z Klasą 2.0. Każda metoda opisana jest w dwóch podrozdziałach - jeden pokazuje rolę nauczyciela i podpowiada, jak zaplanować i zrealizować działania, a drugi dotyczy najważniejszych umiejętności, które rozwijają uczniowie. Pierwszy jest prezentacją kluczowych elementów metody, drugi – zapisem doświadczenia nauczycielek i nauczycieli.

Data wydania: Warszawa 2014

Autorki: Joanna Sroka-Małolepszy, Magda Janiszewska

Przewodnik jest efektem czterech lat pracy uczestników i zespołu prowadzącego program Szkoła z Klasą. Poza opisem zasad programu i zadaniami dla uczestników, znajdują się tu również odsyłacze do miejsc, w których znajdą się materiały uzupełniające poruszone zagadnienia i podpowiedzi związane z zadaniami uczestników.

Data wydania: Warszawa 2014

Publikacja zawiera dobre praktyki nauczycieli biorących udział w programie Nauczyciel/ka I klasa. Wykorzystują oni różne metody i techniki pracy i dzielą się ciekawymi doświadczeniami i pomysłami dotyczącymi zastosowania ich na lekcjach. Inspirująca lektura.

Data wydania: Warszawa 2015

Publikacja dla nauczycieli klas I-III. Zawiera inspiracje na każdą chwilę szkolnego dnia, uwzględniające kluczowe obszary edukacji wczesnoszkolnej. To pomysły na jednorazowe ćwiczenie, powtarzalną aktywność albo klasowy rytuał. Rozbudowane opisy tych aktywności oraz inne propozycje znajdują się w zakładce Materiały na stronie www.1klasa.edu.pl

Data wydania: Warszawa 2014

Autorki: Małgorzata Ostrowska, Danuta Sterna

Książka stanowi zachętę do stosowania TIK w szkole: twórczego, aktywizującego uczniów i nawiązującego do celów nauczania. Autorki pokazują, jak tworzyć konspekt lekcji, aby efektywnie wykorzystywać nowoczesne technologie, a jednocześnie realizować zasady oceniania kształtującego. Omawiają różne modele stosowania TIK w szkole i kryteria, jakimi warto się przy tym kierować.
Autorki opierają się na scenariuszach lekcji i dobrych praktykach wykorzystania TIK na lekcjach przedmiotowych i w organizacji pracy szkoły, powstałych w ramach programu Aktywna edukacja.

Data wydania: Warszawa 2015

 

Autorzy: Howard Pitler, Elizabeth Hubbell i Matt Kuhn

Poradnik wykorzystywania TIK (technilogii informacyjno-komunikacyjnych) w codziennej pracy nauczyciela – do udzielania informacji zwrotnej i formułowania celów lekcji, a także inicjowania współpracy, przygotowywania podsumowań czy zadawania pracy domowej. Autorzy przedstawiają i omawiają programy służące do tworzenia dokumentów, multimediów i baz danych, wspierających przeprowadzanie burz mózgów i zabaw ruchowych, a także platformy edukacyjne.

Data wydania: Warszawa 2015

Autorki: Connie M. Moss i Susan M. Brookhart

Autorki – amerykańskie dydaktyczki – wychodzą z założenia, że wyniki w nauce poszczególnych uczniów wychodzą od nich samych, a najlepsze efekty osiąga się wówczas, kiedy nauczyciele podchodzą do nauczania z punktu widzenia uczniów. Do tego potrzebna jest umiejętność formułowania celów lekcji w języku ucznia.

Data wydania: Warszawa 2014

Autorki: Grażyna Czetwertyńska, Magdalena Krawczyk, Karolina Lewestam

Przewodnik po najciekawszych projektach akcji Szkoła z klasą, realizowanej przez ponad 5000 szkół. Są wśród nich oryginalne sposoby na ożywienie życia w szkole – organizacja badań uczniowskich, festiwal naukowy czy akcja charytatywna oraz sprawdzone pomysły na ciekawe zajęcia lekcyjne. Książka zawiera krótkie opisy działań przeplatane anegdotami, dzięki czemu w przystępny sposób inspiruje nauczycieli, rodziców i samych uczniów do tworzenia wymarzonej szkoły z klasą.

Data wydania: 2008

Autorzy:Mona Mourshed, Chinezi Chijioke, Michael Barber 

Jak powinniśmy modernizować pracę polskich szkół? Jakie są najwłaściwsze systemowe zmiany i reformy, które pozwolą naszej oświacie się rozwijać, a może nawet zbliżą polską edukację do najlepszych na świecie? Na te pytania odpowiada raport edukacyjny międzynarodowej firmy doradczej McKinsey & Company "Jak najlepiej doskonalone systemy szkolne na świecie stają się jeszcze lepsze".

Polskie wydanie przygotowano w ramach programu Szkoła Ucząca Się prowadzonego przez Centrum Edukacji Obywatelskiej i Polsko-Amerykańską Fundację Wolności.

Ze wstępu Jacka Strzemiecznego do polskiego wydania: "Oddajemy w Państwa ręce kolejny raport edukacyjny międzynarodowej firmy doradczej McKinsey & Company Jak najlepiej doskonalone systemy szkolne na świecie stają się jeszcze lepsze. To cenna publikacja, która może zainteresować wszystkich zajmujących się oświatą. Mamy nadzieję, iż zostanie ona zauważona w Polsce – nasz kraj został w niej wyróżniony za wyraźną i trwałą poprawę wyników kształcenia uczniów po roku 2000, widoczną w kolejnych badaniach PISA. Liczymy na to, że raport ten wywoła dyskusje edukacyjne i zostanie wykorzystany przy planowaniu całościowych działań poprawiających pracę polskiej oświaty".

Data wydania: 2014

Autor: Michael Fullan

Jeśli myślimy o reformach edukacyjnych, to nie ma na świecie bardziej uznanego eksperta w tej dziedzinie niż Kanadyjczyk Michael Fullan. Zasłużył na tę pozycję czterdziestoma latami badań, kilkoma bestsellerami edukacyjnymi oraz znakomitą rolą w ulepszaniu oświaty w stanie Ontario. Jego praca naukowa i badania to łączenie praktyki z teorią. Korzystanie z doświadczeń i analiz Fullana jest bardzo pożądane przy reformowaniu polskiej oświaty.

Ze wstępu Jacka Strzemiecznego: "Polska szkoła potrzebuje zmian. Błędem jest ich unikanie, ale jeszcze większym – wprowadzanie niewłaściwych. Jednak każda zmiana kosztuje. Poza kosztami bezpośrednimi łączy się z destabilizowaniem pracy instytucji i nauczycieli. Niestety, często także, jak przekonuje autor tej publikacji, niesie negatywne skutki dla uczenia się uczniów. Dotyczy to wielu kierunków reform, promowanych przez publicystów,polityków i działaczy oświatowych, które tylko pozornie są atrakcyjne. Michael Fullan przekonująco ostrzega przed działaniami, które wykorzystują jako dominujące niewłaściwe dźwignie zmian, co w efekcie negatywnie odbija się na nauczaniu i uczeniu się w szkole. Autor dowodzi, dlaczego niektóre z narzędzi systemowych obsadzone w wiodących rolach szkodzą i wskazuje ich skuteczne odpowiedniki. W swoich opiniach jest jednoznaczny, a niekiedy nawet emocjonalny. Edukacja służąca wszystkim uczniom, a przez to całemu społeczeństwu, jest dla niego imperatywem moralnym".

Jacek Strzemieczny, Szkoła Ucząca Się

Data wydania: 2014

Autor: John Hattie

Pozycja, której nie wolno przegapić nikomu, kto chce otrzymać uzasadnioną naukowo odpowiedź na pytanie: „W jaki sposób możemy poprawić osiągnięcia w szkole?”.

Omawia syntezę wyników ponad 900 badań obejmujących miliony uczniów i jest największym jak dotąd opracowaniem obserwacji, co faktycznie wpływa na uczenie się, skierowanym do zarządzających oświatą, dyrektorów, nauczycieli, studentów pedagogiki i szkolnych liderów.

W programie Szkoła Ucząca Się czekaliśmy na taką  publikację – prezentującą całościowe podejście do nauczania i jego organizacji, którego celem jest skuteczne i wartościowe uczenie się uczniów. Książka Johna Hattiego wskazuje drogę profesjonalizacji zawodu nauczyciela i pracy szkoły, do czego od lat wraz ze współpracującymi z nami szkołami dążymy - ze wstępu Jacka Strzemiecznego.

Minister edukacji powinien wysłać ją w prezencie wszystkim dyrektorom szkół w Polsce. Byłby to najbardziej opłacalny sposób na zapewnienie wysokiej jakości uczenia się uczniów. O wiele tańszy niż testy – z recenzji prof. Jana Potworowskiego.

Data wydania: październik 2015